papierrestaruatie
papierrestauratie
boekrestauratie
restauratie






 

www.archiefdiensten.be

www.archiefhulp.be

www.bibliotheekdiensten.be

www.bibliotheekhulp.be

www.boek-in-nood.be

www.boekbindatelier.be

www.boekendokter.eu

www.boekenkliniek.eu

www.boekenwacht.be

www.boekhersteller.be

www.boekinnood.be

www.boekrestaurator.be

www.calamiteitenplan.be

www.conservator-restaurateur.be

www.cores-atelier.be

www.coresateliers.be

www.red-een-boek.be

www.restauratieateliers.be

www.restauratievakman.be

www.restauratoren.be

www.schimmelbehandeling.be

www.ziekeboeken.be

www.boekenrestaurateur.be

www.boekrestaurateur.be

www.papierrestaurator.be
Verzuring van papier

De verbrokkeling van papier wordt veroorzaakt door een te lage pH, dus een te hoog zuurgehalte, dat een verbreking van de normaliter uit 2000 tot 3000 moleculen bestaande ketens teweegbrengt. Door de ketenverbreking neemt de innerlijke samenhang en de onderlinge ketensterkte in belangrijke mate af. De aantasting door zuren is in het eerste stadium voor het oog niet waarneembaar. Middels een pH-meter is een exacte bepaling van de zuurgraad mogelijk. De ideale pH waarde van papier is evenals water 7, dus neutraal. Dit is het midden tussen pH 1, zeer sterk zuur en 14, zeer sterk alkalisch. Door middel van op papier gehouden elektrodes, welke aangesloten zijn op de pH meter is een pH bepaling mogelijk door het potentieverschil te meten. De in het papier aanwezige zuren kunnen een inwendige dan wel een externe oorzaak hebben.

Inwendige verzuring
Aluin en rosin zijn stoffen welke bij de fabricage van het papier zijn gebruikt. Deze stoffen zijn, vanwege hun sulfaatgroep, verantwoordelijk voor de inwendige verzuring van het papier. Behalve aluin werd er ook nog aluminiumsulfaat gebruikt. Toen men papier uit hout ging maken, werd er sulfietloog gebruikt. Het latere verval van het papier wordt er bij de fabricage als het ware ingebouwd. De sulfaatgroepen zoeken vanwege hun onstabiele atoomconfiguratie een evenwicht en verbinden zich daartoe met H2O (water) moleculen, die aanwezig zijn in het papier en de omringende lucht. De hieruit volgende reactie resulteert in zwavelzuur: H2O + SO3 =H2SO4. De desastreuze werking van zwavelzuur mag als bekend worden verondersteld.

Verzurende factoren als gevolg van luchtverontreiniging
De sterk toegenomen emissies uit allerlei bronnen, zoals industrie, huishoudens, verbrandingsmotoren en bio-industrie, zorgen voor de verzuring van buitenaf. Zwaveldioxide (SO2), koolstofmonoxide (CO), zwavelwaterstofzuur (H2S), stikstofoxide (NO2) en chloor (CL2) vormen de hoofdbestanddelen van genoemde emissies. H2S, SO2 en NO2 vormen de grootse bedreiging voor papier, waarbij beide laatstgenoemden fungeren als basis voor de vorming van twee sterke zuren namelijk zwavelzuur en salpeterzuur. De omzetting van SO2 tot zwavelzuur wordt versneld door een metallisch katalysator. Deze metallisch katalysatoren komen tijdens de papierproductie in het papier en zijn direct afkomstig van de diverse papiermachines. Na de fabricage komen genoemde katalysatoren in het papier als gevolg van luchtverontreinigingen.

Migratie van zuren
Een belangrijke factor bij het verzuren van papier is de migratie van zuren uit materialen die in direct kontact komen met het object.
Strokarton achter ingelijste prenten en kaarten veroorzaakt een plaatselijke verzuring in de afbeelding zich uitent in bruine storende vlekken of een totale vergeling van het papier.
In historische boeken op perfect lompenpapier gedrukt zie je vaak dat ter plaatse van de tekst het papier verkleurd, lees verzuurd is. Deze verzuring wordt veroorzaakt door een zure drukinkt.
Zuur passe-partout karton veroorzaakt vaak een bruine rand net naast de uitsnede.
Zure schutbladen zijn zichtbaar in een boekwerk.
Zure omslagen zorgen ook voor een migratie van zuren
.

Inktvraat
Verzurende processen spelen zich af bij de toepassing van inkt op basis van galnoten en het gebruik van koperoxidegroen, bij het inkleuren van oude landkaarten veel gebruikt, we spreken dan van inktvraat of kopervraat. Voor de aanmaak van galappelinkt gebruikt met ferrosulfaat (roestwater). Tijdens het 7 tot 10 dagen durende bereidingsproces van galappelinkt komt het kleurloze tannine, ook wel gallus  of looizuur genoemd, in reactie met het ferrosulfaat en resulteert uiteindelijk in een als inkt te gebruiken zwartbruine verbinding, het ijzertannaat. Op een directere wijze speelt zich hier hetzelfde proces af als dat het geval is bij het eerder genoemde aluin. Ook hier komen sulfaatgroepen vrij die door het onmiddellijke contact met water omgezet worden in zwavelzuur. Bij zware inktvraat in een boek, is de doordringende geur van zwavelzuur te ruiken. Is er te veel ijzertannaat bij het tannine gevoegd, dan is de inkt te (sterk). Dit proces van plaatselijke verzuring gaat langzaam steeds maar door tot de letters of lijnen als het ware uit het papier vallen. Het papiercellulose is dan op die plaatsen zover door het zuur aangetast dat het papier tot stof uiteen valt. Ook de aantasting van koperoxidegroen, meestal de groene kleur op oude landkaarten en in atlassen, berust op dit principe.

Kopervraat
Verzurende processen spelen zich af bij de toepassing van inkt op basis van galnoten en het gebruik van koperoxidegroen, bij het inkleuren van oude landkaarten veel gebruikt, we spreken dan van kopervraat. Voor de aanmaak van de groene kleur in oude landkaarten gebruikte men koperwater. Tijdens het 7 tot 10 dagen durende bereidingsproces van de kleurstof werden stukjes koper en water bij elkaar gevoegd, er ontstaat dan koperoxidegroen. Dezelfde kleur als koperen daken van kerken en andere gebouwen. Er komen hierbij sulfaatgroepen vrij die door het onmiddellijke contact met water omgezet worden in zwavelzuur. Is er te veel koper toegevoegd, dan is de kleurstof te (sterk). Dit proces van plaatselijke verzuring gaat langzaam steeds maar door tot de letters, lijnen en groen gekleurde vlakken als het ware uit het papier vallen en verpulveren. Het papiercellulose is dan op die plaatsen zover door het zuur aangetast dat het papier tot stof uiteen valt. Ook de aantasting van inkten in papier berust op dit principe.

Papierrestauratie - Ontzuren van papier
Ontzuren door middel van benéveling met magnesiumcarbonaat is een zeer geschikte, effectieve en betrouwbare ontzuringsmethode. Doordat het ontzuringsmiddel opgelost kan worden in een organisch oplosmiddel, is het mogelijk om archiefmateriaal en bibliotheken in een redelijke productie te ontzuren. Hetzelfde preparaat wordt gebruikt om zeldzame en waardevolle boeken en kunstwerken te beschermen tegen het verouderingsproces. Het doel is van deze behandeling is het vergelen en broos worden van het papier, als gevolg van verzuring, tegen te gaan. De traditionele methode bestond uit het uiteen nemen van de boeken en vervolgens de bladen te baden in een ontzuringsmiddel. Doordat het mogelijk bleek om het ontzuringsmiddel op te lossen in een organisch oplosmiddel en deze oplossing onder druk in een tank te brengen, kunnen de bladzijden onder afzuiging, met een zeer dunne nevel besproeid worden. Het oplosmiddel trekt in het papier en dient tevens als transporteur voor het magnesiumcarbonaat. Het oplosmiddel verdampt vrijwel onmiddellijk en laat het magnesium tussen de papiervezels achter. Door deze manier van werken hoeven boeken niet uiteen genomen te worden. De spray neutraliseert de zuurhoudende bestanddelen welke het papier aantasten. Door het alcoholtransport worden de ontzurende middelen tot in het inwendige van het papier gebracht en laten tevens een reserve achter zodat een buffer ontstaat. Deze buffer zorgt er voor dat de papieren in de toekomst beschermd worden tegen hernieuwde zure verontreinigingen.

Papierrestaurator Dumarey
boekrestauratie
HOME       |       BOEKRESTAURATIE       |       PAPIERRESTAURATIE       |       ARCHIEFRESTAURATIE       |       CONTACT
boekrestauratie
boekrestauratie
papierrestauratie
restauratie
papierrestauratie
papierrestauratie
Bent u op zoek naar een vakkundig boekrestaurator of papierrestauratie dan heeft u deze hier gevonden.

Wij conserveren en restaureren alle stukgelezen boeken, kunst op papier en archiefstukken volgens de ethische code van de E.C.C.O., omkeerbaar, met hoogwaardige materialen en met respect voor het object.

Neem vrijblijvend contact voor een gratis offerte en/of advies.
Boekrestaurator - papierrestaurator. Boekrestauratie - papierrestauratie. Restauratieatelier -  restauratie advies. Vraag gratis en vrijblijvend een offerte.

boekrestaurator, papierrestaurator, boekrestauratie, papierrestauratie, restauratie, restauratieatelier, restauratie, conservatie, boekenrestauratie, archiefrestauratie, Brugge, CORES, restauratievakman, gratis, advies, offerte


Restauratieatelier Dumarey   Stationsstraat 58   8460 Oudenburg  0497 90 19 42  info@papier-restauratie.be